Woehoe! Bespaar 20% bij aankoop van meer dan één boek. Gebruik code MULTI20
Home / Ouderschap / Waarom verhalen belangrijk zijn voor de geestelijke gezondheid van kinderen

Hoe word je weer mindful als je hoofd vol zit?

Om stil te staan bij de Internationale Dag van de Geestelijke Gezondheid nodigden we gastblogger (en vader!) Jamie Day uit om te vertellen hoe hij de uitdagingen van het hedendaagse vaderschap het hoofd biedt en zorg draagt voor zijn geestelijke gezondheid. Hij deelt ook waarom verhalen in dat kader zo belangrijk zijn; voor hem én voor zijn gezin.

Nadat ik in 2012 vader ben geworden, heb ik blogs, sociale media en podcasts gebruikt om hedendaags vaderschap een podium te bieden. Sinds kort gebruik ik deze kanalen ook om meer openheid te creëren rondom geestelijke gezondheid. Ik heb inmiddels meerdere projecten gedaan waarbij de twee onderwerpen samen kwamen en ik zie een duidelijke crossover ertussen. Ik denk dat het heel belangrijk is dat wij als ouders er alles aan doen om onze kinderen te helpen hun ontwikkelende emoties en geestelijke gezondheid in goede banen te leiden.

Een jonge geest is nog vol verwondering, fantasie en creativiteit, maar dit alles kan ook gesmoord worden door zorgen die niet makkelijk te uiten zijn of te verwerken. Er staat veel druk op kinderen om goede cijfers te halen, goed te kunnen sporten, te leren omgaan met groepsdruk, en dat terwijl ze ook nog eens continu moeten aanhoren hoe hun planeet wordt verwoest en steeds weer een glimlach moeten produceren voor de Instagram-kiekjes van hun ouders…Geen wonder dat het soms even te veel wordt voor kinderen! Sterker nog, ongeveer 10% van de kinderen heeft een diagnosticeerbaar geestelijk gezondheidsprobleem.

Als iemand die zelf ook lang last heeft gehad van geestelijke gezondheidsproblemen, is schrijven een van de methodes waarmee ik rust probeer te creëren en pauze neem wanneer alles rondracete in mijn hoofd. Ik zet bijvoorbeeld op papier waar ik me zorgen over maak of ik maak een beginnetje voor een nieuw artikel voor mijn blog of een verhaal voor kinderen (dat ik waarschijnlijk nooit aan iemand zal laten lezen). Het komt ook voor dat ik een beetje gitaar speel en wat zinnen neerpen voor een liedje (dat ik alleen zing voor mijn honden als er niemand thuis is). Deze kleine vlagen van creativiteit zijn heel waardevol om de negatieve cirkel waar je dan in vast kan zitten te doorbreken.

Naast schrijven vind ik het ook enorm waardevol om te lezen. En dan heb ik het niet over Oorlog en Vrede in een middag uitlezen. Nee, ik bedoel het lezen van een artikel in een tijdschrift, de koppen van het nieuws of een paar hoofdstukken van het boek dat ik op dit moment naast mijn bed heb liggen. Deze eenvoudige, maar fijne beetjes tekst en literatuur helpen me rustiger te worden, te reflecteren en in een betere positie te komen vanuit waar ik mijn gevoelens kan uiten. Of dat nu tegen een vriend(in) is, een familielid of die arme honden van mij die soms heel wat te verduren krijgen zo!

Als volwassene kan ik het belang van lezen, schrijven en het uiten van mijn gevoelens inzien en waarderen, maar het is essentieel dat kinderen dit ook leren. In een rapport van de National Literacy Trust, getiteld ‘Mental wellbeing, reading and writing’ (Geestelijke gezondheid, lezen en schrijven’), ‘Mental wellbeing, reading and writing’ wordt de connectie tussen de geestelijke gezondheid van kinderen en hun relatie met lezen en schrijven onderzocht. Op basis van een enquête onder bijna 50.000 jonge mensen van 8 tot 18 jaar, concludeerde dit onderzoek dat kinderen en jongeren die het meest bezig waren met lezen en schrijven, een betere geestelijke gezondheid hadden dan de kinderen en jongeren die hier het minst mee bezig waren. Het verslag haalt ook nieuwe cijfers aan uit lopend onderzoek van de University College London naar de link tussen geestelijke gezondheid en woordenschat; hieruit blijken mensen met een lagere woordenschat minder geestelijk gezond.

Ik heb mijn beide kinderen bijna elke avond voorgelezen vanaf dag 1 ongeveer. In eerste instantie waren deze bedtijdverhalen vooral bedoeld om een routine te creëren om de gigantische uitdaging om ze in slaap te krijgen te overwinnen. Maar hoe meer tijd verstreek en hoe ouder ze werden, werd me duidelijk dat de verhalen hun fantasie prikkelen, gesprekken op gang brengen, hun woordenschat verbeteren en hen zichtbaar tot rust brengen. Na lange dagen gevuld met op het potje zitten, verven en Peppa Pig kijken, werd het steeds belangrijker om ’s avonds een verhaal voor te lezen. Ik geloof dat een kind dat zó veel indrukken opdoet overdag, tijd nodig heeft om tot rust te komen en om dingen van zich af te laten glijden.

Vooral voor mijn 6-jarige dochter voegt lezen en schrijven nu zo veel meer toe aan haar leven dan alleen een bedtijdritueel. Ze kan helemaal opgaan in het schrijven van haar eigen verhalen (vaak ongeneerde namaaksels over een zekere jonge tovenaar). Deze momenten van concentratie en afzondering, waarin ze in een rustige en tegelijkertijd geïnspireerde, bewuste staat is, zorgen ervoor dat ze even aan de druk die zelfs zo’n jong meisje al voelt, kan ontsnappen. Haar woordenschat is groot en ze is heel open geworden over de momenten waarin ze verdrietig is of zich wat verloren voelt. En hoewel het verontrustend is om te horen dat een 6-jarige al zulke nare gevoelens kan hebben, is het zeer positief dat ze nu in staat is om haar emoties te uiten in plaats van alles op te kroppen, omdat haar emotionele woordenschat nu groter is.

Ik ben ervan overtuigd dat een groot deel hiervan toe te schrijven is aan haar relatie met lezen en schrijven. We zijn bij lange na geen perfecte ouders, we doen zoveel dingen verkeerd (wie was die sukkelige vader die de excursie naar het strand aan het einde van het schooljaar was vergeten? – *steekt hand op*), maar ik denk dat we een ding in ieder geval wel goed doen en dat is onze kinderen helpen een gezonde relatie met verhalen te ontwikkelen en via die weg hopelijk ook een gezondere relatie met hun eigen geestelijke gesteldheid.

Ik ben al heel lang fan van Wonderbly en raad hun boeken aan iedereen aan, of de kinderen nu gevorderde jonge lezers zijn of pas net beginnen. We kregen Wat een pech, mijn naam is weg! cadeau toen mijn dochter nog heel jong was, maar ondanks haar leeftijd was het duidelijk dat ze het verhaal beter in zich opnam toen ze doorhad dat zíj de hoofdpersoon was. En uit onderzoek is inderdaad ook gebleken dat personalisatie in boeken een enorm positief effect heeft op kinderen. Ze zien zichzelf in die fantastische verhalen en staan daardoor meer open voor de taal en de sociale boodschappen die het verhaal biedt, zoals moedig, nieuwsgierig en vriendelijk zijn – sociale vaardigheden die een grote rol kunnen spelen in hun geestelijke gezondheid.

Na Wat een pech, mijn naam is weg! heeft Edie ook You Are Extraordinary van Wonderbly gekregen. Dit is een zelfvertrouwen-dagboek waarin ze haar overwinningen kan opschrijven en vieren en tegelijkertijd met haar zorgen om leert gaan. De personalisatie en de persoonlijke groei-activiteiten helpen Edie begrijpen hoe ongelofelijk fantastisch en uniek ze daadwerkelijk is, terwijl ze ook leert verwerken wat er zoal in haar jonge en vaak drukke geest omgaat.

Als vader van twee kinderen en iemand met geestelijke gezondheid als centraal thema in veel van zijn werk, begrijp ik de waarde van verhalen en hun belang voor kinderen. Elke bladzijde van een boek kan de creativiteit en educatie van een kind verrijken, maar daarnaast ook – en dit is zeker zo belangrijk – hun geestelijke gezondheid bevorderen.

Jamie Day is een prijswinnende blogger, mental health podcaster en vader van Edie en Arlo. Zijn podcast Man Talk promoot geestelijke gezondheid voor mannen en normaliseert en destigmatiseert gesprekken hierover. Voor meer vrolijke verhalen – en af toe een serieuze noot – over vaderschap in deze tijd, neem een kijkje op zijn geweldige blog: A Day In The Life Dad.

Deel met vrienden